Od 24 września do 10 października 2026 r. dodatkowy Wagon Kultury zamienił Berlin–Warszawa-Express w scenę polsko-niemieckiej wymiany. Podsumowanie październikowych przejazdów: liczby, punkty programu i głosy zespołu.
Przyjazdem do Warszawy Centralnej 10 października zakończył się tegoroczny sezon Pociągu do Kultury. Osiem przejazdów w dwóch blokach, od 24 do 27 września i od 7 do 10 października, połączyło pod hasłem „Näher als du denkst – Bliżej niż myślisz” Berlin, Poznań i Warszawę. Wagon Kultury upamiętnił jubileusze polsko-niemieckiego roku 2026: 35 lat partnerstwa miast Berlin–Warszawa, 35 lat polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie i 20 lat Partnerstwa Odra.
Europejska Akademia w Berlinie, prowadząca projekt, podsumowuje cały sezon jednoznacznie: ponad 50 punktów programu, w niektóre dni do 200 pasażerów w wagonie, wiele wydarzeń z kompletem uczestników i ponad 215 000 wyświetleń w mediach społecznościowych. O przejazdach na bieżąco informowały także niemieckie i polskie gazety, telewizja i radio.
Od jazzu po pociąg do mody: program w październiku
W październiku pociąg kursował 7 i 9 października jako EC 42 z Warszawy przez Poznań do Berlina, a 8 i 10 października jako EC 45 w przeciwnym kierunku. Według programu podczas każdego przejazdu w Wagonie Kultury odbywały się cztery lub pięć wydarzeń, do tego punkty Żywej biblioteki. Na otwarcie 7 października Instytut Goethego w Warszawie zaprosił na interaktywną wycieczkę „Następny przystanek: Niemcy!”, a Muzeum Gier Komputerowych w Berlinie na „Gry o i po Berlinie” z setem DJ-skim Wolfa Kampmanna. 8 października Instytut Polski w Berlinie sprawdził wiedzę podróżnych w Pop-Up Quizie o Kulturze Polskiej, a zespół Domu Polsko-Niemieckiego przedstawił swoją pracę przy upamiętnianiu polskich ofiar II wojny światowej.
9 października panel „Dwie linie, jedna trasa” z udziałem przedstawicieli PKP-IC i DB poświęcono przyszłości transgranicznego ruchu kolejowego, a wieczorem odbyły się koncert Kachus z poznańskiej sceny muzycznej i wprowadzenie do tanga. W ostatnim dniu, 10 października, w programie znalazły się czytanie książki dla dzieci („Jamnik Jamnik w Warszawie”), dwa pokazy „Pociągu do Mody” z projektantkami i projektantami z Poznania, Berlina i Warszawy oraz program chopinowski z elektroniką na żywo.
Rozmowa w wagonie
Pociąg do Kultury jest propozycją, a nie obowiązkiem: w zwykłych przedziałach nic się nie dzieje, moderatorki i moderatorzy rozdają program i quiz oraz zapraszają do wagonu. Tam czekają różne stopnie zaangażowania, od wypożyczenia książek i gier przez krótki quiz po warsztaty. Program jest bezpłatny, dwujęzyczny i tłumaczony. Natalie Wasserman z zespołu kierującego projektem powiedziała w rozmowie z DIALOG online, co najbardziej ceni w tym formacie: „Naprawdę wchodzi się tu w rozmowę z ludźmi”.
Etapy Żywej biblioteki podążały za trasą pociągu. 8 października między Berlinem a Zbąszynkiem mobilna inicjatywa Europe Direct pytała podróżnych, czego oczekują od UE. Między Zbąszynkiem a Poznaniem artysta Wojciech Olejniczak poświęcił swoje wystąpienie „Polenaktion”: 28 października 1938 r. około 8000 polskich Żydów mieszkających w Niemczech zostało deportowanych do polskiej granicy w pobliżu Zbąszynia. Na odcinku Poznań–Warszawa odbyły się warsztaty o ziołach i roślinach leczniczych.
Co zostaje i co dalej
Tegoroczna edycja stała się możliwa dzięki szerszemu partnerstwu niż przy dawnym połączeniu z Wrocławiem, gdzie koszty pociągu i programu pokrywały kraje związkowe Berlin i Brandenburgia. Tym razem finansowo włączyły się także miasta Poznań i Warszawa, a PKP Intercity wspiera projekt jako partner kooperacyjny. Do tego dochodzą Deutsche Bahn, Federalne Ministerstwo Transportu Niemiec i Kancelaria Senatu Berlina. Dzięki symetrycznemu rozkładowi jazdy Pociąg do Kultury jest po dziesięciu latach, jak mówi Wasserman, „prawdziwie polsko-niemiecki”. To ważny warunek dla trwałego, wspólnego finansowania. W liście z podziękowaniami zespół pisze: „Pociąg do Kultury jako europejska przestrzeń spotkań ma przyszłość”.
Jako możliwy kolejny rozdział zespół wymienia połączenie Warszawa–Berlin–Paryż, które uwidoczniłoby Trójkąt Weimarski. Pierwszy impuls dał występ Ghyslaine Gau (SOURD BOUCAN Dérive) we współpracy z Institut français Berlin podczas ostatniego przejazdu. W programie zespół dziękuje również Partnerstwu Odra, którego dwudziestolecie Pociąg do Kultury współuświetnił.
Zdjęcie: © Europejska Akademia w Berlinie
Linki uzupełniające: