Podczas 45. posiedzenia Komitetu ds. Współpracy Przygranicznej w Poczdamie przedstawicielki i przedstawiciele Polski i Niemiec rozmawiali o najważniejszych wyzwaniach we wspólnym regionie przygranicznym. W centrum uwagi znalazły się transgraniczne połączenia transportowe, służby ratownicze, kontrole graniczne oraz wspólne projekty prewencyjne.
6 maja 2026 r., Poczdam – Pod wspólnym przewodnictwem Kraju Związkowego Brandenburgia i Województwa Zachodniopomorskiego odbyło się 45. posiedzenie Komitetu ds. Współpracy Przygranicznej Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej, w skrócie DPRK.
Posiedzeniu przewodniczyli Hendrik Fischer, sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, Energii, Ochrony Klimatu i Spraw Europejskich Kraju Związkowego Brandenburgia, oraz Bartosz Brożyński, I wicewojewoda zachodniopomorski. W obradach uczestniczyły przedstawicielki i przedstawiciele współpracy polsko-niemieckiej na szczeblu krajowym i regionalnym. W Poczdamie obecni byli również goście ze wszystkich pięciu polskich regionów partnerskich Brandenburgii: Zachodniopomorskiego, Lubuskiego, Dolnośląskiego, Wielkopolskiego i Mazowieckiego.
W roku jubileuszu polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie komitet zapoznał się z informacjami na temat polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych oraz innych wydarzeń planowanych na 2026 rok. Członkowie wymienili się również opiniami na temat dotychczasowych zagadnień i przyszłych priorytetów współpracy przygranicznej.
Przyspieszenie projektów transportowych w regionie przygranicznym
Jednym z głównych tematów posiedzenia był transport transgraniczny. Komitet przyjął sprawozdanie Grupy Roboczej Transport i potwierdził jej postulat, by potrzeby polsko-niemieckiego obszaru powiązań były w większym stopniu uwzględniane w planowaniu transportu dalekobieżnego, regionalnego i towarowego. Właściwe instytucje powinny przedstawiać konkretne perspektywy realizacji oraz przyspieszać już prowadzone przedsięwzięcia.
Grupa Robocza Transport z zadowoleniem przyjęła wspólną deklarację intencji niemieckiego i polskiego ministerstwa transportu z 16 lutego 2026 roku dotyczącą integracji, modernizacji i rozbudowy połączeń kolejowych między oboma krajami. Pozytywnie oceniła również rozszerzenie oferty kolejowej wraz ze zmianą rozkładu jazdy 2025/2026 – w tym dwugodzinny takt połączeń między Warszawą a Berlinem oraz nowe połączenie EuroCity Lipsk–Wrocław–Kraków, zapewniające lepsze skomunikowanie Łużyc.
Grupa Robocza nadal dostrzega potrzebę działania w związku z kolejnymi opóźnieniami modernizacji trasy Angermünde–Szczecin oraz rozbudową połączenia Berlin–Kostrzyn nad Odrą, czyli Ostbahn lub linii 203.
Ze względu na ograniczenia spowodowane pracami budowlanymi na trasie Berlin–Poznań–Warszawa zaproponowała ponadto zbadanie możliwości skierowania objazdu przez Ostbahn z wykorzystaniem lokomotyw dwutrybowych.
Ponadto współpraca w zakresie zintegrowanych ofert kolejowych i autobusowych ma być dalej pogłębiana. Obejmuje to również dążenie do lepszego włączenia położonych przy granicy stacji kolejowych po polskiej stronie do wspólnych ofert taryfowych, takich jak Deutschlandticket.
Służby ratownicze: stworzono podstawy prawne
Tematem posiedzenia była również transgraniczna współpraca służb ratowniczych. Wraz z podpisaniem porozumień o współpracy wzdłuż polsko-niemieckiej granicy w pełni stworzono prawne warunki współpracy.
Dla jej praktycznego wdrożenia ważna jest obecnie wzajemna znajomość zaangażowanych osób, instytucji i procedur, a także rozwiązanie istniejących problemów. Regularne wspólne ćwiczenia uznano przy tym za pożądane.
Komitet z zadowoleniem przyjął również trzecie posiedzenie Wspólnej Komisji ds. polsko-niemieckiej umowy ramowej o transgranicznej współpracy służb ratowniczych, które odbyło się 17 listopada 2025 roku w Warszawie. Jesienią 2026 roku Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Greifswaldzie, przy wsparciu Federalnego Ministerstwa Zdrowia, ma zorganizować konferencję ekspercką. Jej tematem będą transgraniczne wyzwania i rozwiązania w obszarze ratownictwa – z perspektywy wszystkich niemieckich regionów przygranicznych.
Kontrole graniczne obciążają wspólny obszar powiązań
Komitet krytycznie ocenił utrzymujące się kontrole na polsko-niemieckiej granicy. Zdaniem gremium obciążają one spójność, wspólne życie oraz działalność gospodarczą w ściśle powiązanym regionie przygranicznym.
Prace budowlane na autostradowym przejściu granicznym A12/Świecko, dzięki którym po stronie niemieckiej powstał dodatkowy pas ruchu, doprowadziły do pewnej poprawy sytuacji komunikacyjnej. Komitet stwierdził jednak, że nie jest to rozwiązanie długoterminowe. Opowiedział się również za podniesieniem dopuszczalnej prędkości przejazdu przez punkty kontroli, aby usprawnić ruch.
W kontekście reformy Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego oraz bliskich stosunków polsko-niemieckich komitet wezwał niemiecki rząd, aby wspólnie ze stroną polską umożliwił możliwie szybkie przywrócenie ruchu granicznego bez kontroli. Grupa Robocza Transport podkreśliła ponadto, że należy skutecznie i trwale ograniczyć korki na ważnych przejściach granicznych oraz opóźnienia dla podróżujących koleją.
Wspólne przygotowanie dzięki OdraClimateGuard
Podczas posiedzenia przedstawiono również projekt OdraClimateGuard. Powiaty Uckermark i Vorpommern-Greifswald oraz polski Powiat Gryfiński rozwijają w jego ramach skoordynowany, transgraniczny system zarządzania zdolnościami do zwalczania chorób zwierząt w ramach programu Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie/Brandenburgia/Polska.
Projekt odpowiada na narastające wyzwania wynikające ze zmian klimatu. Dzięki jasnemu podziałowi zadań i wspólnemu przygotowaniu mają powstać skuteczne rozwiązania dla zagrożeń transgranicznych. Komitet przyjął przedsięwzięcie z zadowoleniem jako przykład polsko-niemieckiej współpracy.
Perspektywy: kolejne posiedzenie w 2027 roku w Polsce
Wyniki posiedzenia komitetu zostaną przekazane Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej. Strona polska zaprosiła członków na kolejne posiedzenie w 2027 roku.
DPRK wywodzi się z traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991 roku. Wspiera partnerską współpracę między polskimi i niemieckimi regionami, miastami, gminami oraz innymi jednostkami samorządu terytorialnego, a także reprezentuje ich interesy na szczeblu krajowym.
Posiedzenie w Poczdamie pokazało, jak bezpośrednio polsko-niemiecka współpraca wpływa na codzienne życie w regionie przygranicznym – od niezawodnych szlaków transportowych i sprawnie działających służb ratowniczych po wspólne przygotowanie do wyzwań, które nie kończą się na granicach państwowych.